Phát Lộc làm nghề hút hầm cầu ở Tây Ninh tròn 17 năm. Trong từng đó năm, hầu hết trường học từ Trảng Bàng, Gò Dầu, Hòa Thành cho tới các xã vùng sâu Tân Châu, Tân Biên đều đã có dấu chân của anh em Phát Lộc.
Cứ mỗi năm vào khoảng cuối tháng 6 đầu tháng 7, điện thoại lại reo liên tục — toàn là hiệu trưởng, ban giám hiệu, hoặc các cô bảo mẫu gọi đặt lịch hút hầm cầu trước khai giảng. Có cô gọi xong vẫn lo: "Năm nay anh sắp xếp giúp em sớm nhé, năm ngoái sát ngày khai giảng mới làm được, tụi em hồi hộp lắm."
Bài viết này Phát Lộc chia sẻ thẳng — vì sao trường học phải hút hầm cầu trước khai giảng, làm sao cho đúng, và chi phí thực tế đang là bao nhiêu.
Vì sao trường học cần hút hầm cầu trước khai giảng?
Trường học khác nhà dân ở một điểm rất quan trọng: mật độ sử dụng cực cao trong giờ ra chơi, rồi gần như bỏ trống 2-3 tháng hè. Khoảng nghỉ này khiến hệ vi sinh kỵ khí trong hầm cầu suy yếu vì không còn chất thải nuôi dưỡng. Đến khi khai giảng, hàng trăm em quay lại đột ngột, hầm cầu chưa kịp khôi phục là rất dễ tắc, bốc mùi, thậm chí trào ngược lên nền nhà vệ sinh.
Về mặt pháp lý, Thông tư 13/2020/TT-BGDĐT về tiêu chuẩn cơ sở vật chất trường mầm non, tiểu học, trung học quy định rõ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải phải đảm bảo chất lượng theo quy định trước khi thải ra môi trường. Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT về công tác y tế trường học cũng yêu cầu trường phải có kế hoạch vệ sinh định kỳ, tránh tồn đọng chất thải ảnh hưởng sức khỏe học sinh. Riêng Quyết định 878/QĐ-BGDĐT năm 2021 đã ban hành thiết kế mẫu nhà vệ sinh mới, thay thế quyết định cũ năm 2008 với chuẩn vệ sinh và an toàn cao hơn nhiều.
Nói gọn lại, hút hầm cầu trường học không phải việc "có cũng được, không cũng thôi" mà là một phần trong trách nhiệm vệ sinh học đường được luật quy định.
Thời điểm vàng và quy trình thực tế
Theo kinh nghiệm 17 năm của Phát Lộc, thời điểm tốt nhất để hút hầm cầu trường học là từ 15/7 đến 15/8 — trước khai giảng tầm 2-4 tuần. Sớm quá thì chưa đủ thời gian bổ sung men vi sinh và kiểm tra lại kỹ. Sát ngày quá thì lỡ phát sinh sự cố lại không xử lý kịp.
- Các trường mầm non tư thục có lịch linh hoạt hơn, nên căn theo lúc trẻ quay lại đông. Một số trường mầm non lớn ở Hòa Thành và TP. Tây Ninh thì làm 2 lần/năm — đầu năm học và sau Tết. Cách này đắt hơn nhưng an tâm tuyệt đối, đặc biệt với cơ sở đông trẻ dưới 3 tuổi.
- Khi trường đặt lịch, Phát Lộc thường khảo sát trước 1 tuần. Có khi chỉ chạy qua 15 phút, mở thử nắp hầm, xem hệ thống thoát ở khu vệ sinh ra sao là đủ. Mục đích là báo giá chính xác và sắp xe phù hợp — trường nhỏ trong hẻm thì xe 5 khối, các trường tiểu học hay THCS lớn mặt tiền thì xe 10-15 khối làm gọn một buổi.
- Ngày làm việc, Phát Lộc luôn chọn cuối tuần hoặc buổi tối ngoài giờ học, không bao giờ làm khi có học sinh ở trường. Đội thợ trang bị đầy đủ ủng, găng tay, mặt nạ phòng độc — vì khí H2S, NH3, CH4 tích tụ trong hầm cầu sau 2-3 tháng hè rất nhiều, đùa với nó là không được.
- Sau khi hút xong, Phát Lộc luôn để lại khoảng 10-15% bùn đáy. Nhiều người nghĩ phải hút sạch trơn mới đáng đồng tiền — sai rồi. Lớp bùn đáy đó chính là "men giống" giữ hệ vi sinh kỵ khí. Hút sạch là hầm phải mất 2-3 tháng mới khôi phục, lại dễ tắc trong thời gian đó.
- Cuối cùng là khử khuẩn nhà vệ sinh bằng Cloramin B — hóa chất Bộ Y tế khuyến cáo dùng trong môi trường học đường — rồi bổ sung men vi sinh để khởi động lại hệ thống.
Chi phí thực tế cho dịch vụ hút hầm cầu
Đây là phần Phát Lộc muốn nói thẳng: giá hút hầm cầu trường học ở Tây Ninh không có một con số "chuẩn" cho mọi trường. Nó tùy vào dung tích hầm, độ sâu, đường vào xe thuận lợi không, và thời điểm gọi.
Tham khảo giá thị trường tháng 5/2026 mà Phát Lộc đang áp dụng: trường mầm non nhỏ dưới 80 trẻ, hầm cầu khoảng 4-6 khối thì rơi vào tầm 1.500.000 – 2.500.000 đồng/lần. Trường mầm non lớn hoặc tiểu học vừa, hầm 8-15 khối thì từ 2.500.000 đến 5.000.000 đồng. Trường tiểu học lớn, THCS, THPT thì từ 5.000.000 đến 12.000.000 đồng tùy quy mô. Trường có nhiều khu vệ sinh tách biệt phải hút nhiều hầm thì tính theo từng hầm, có chiết khấu khi gộp một lần.
Giá trên đã bao gồm khử khuẩn cơ bản và men vi sinh. Hóa đơn VAT — trường công lập thường yêu cầu — tính thêm 10% theo quy định. Phát Lộc xuất hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, tra cứu được trên website Tổng cục Thuế.
Khi ký hợp đồng năm 2 lần (đầu năm học + sau Tết), giá ưu đãi giảm khoảng 15-20% so với gọi lẻ. Nhiều trường mầm non tư thục ở Trảng Bàng, Gò Dầu đã làm theo cách này 5-7 năm với Phát Lộc rồi.
>>> Xem thêm chi tiết bảng giá tại đây
Vài lưu ý từ 17 năm trong nghề
Có mấy chuyện Phát Lộc muốn các thầy cô lưu ý.
- Đầu tiên, đừng chọn đơn vị giá quá rẻ — kiểu 80.000-100.000 đồng/khối. Trường học là nơi đặc biệt nhạy cảm về môi trường. Nếu thuê đơn vị không có giấy phép xử lý chất thải, họ xả bậy ra đồng ruộng hoặc kênh thì nhà trường có thể liên đới trách nhiệm theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực bảo vệ môi trường. Mức phạt với hành vi gây ô nhiễm nguồn nước có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tùy mức độ.
- Thứ hai, các cô bảo mẫu hay đổ Javen đặc xuống bồn cầu để khử khuẩn — Phát Lộc hiểu được mong muốn, nhưng nên pha loãng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, hoặc ưu tiên Cloramin B và dung dịch sinh học chuyên dụng. Javen đậm đặc giết sạch vi sinh có lợi trong hầm cầu, làm hầm nhanh đầy gấp đôi và còn ăn mòn đường ống PVC.
- Thứ ba, mỗi trường nên có lịch hút hầm cầu cố định trong sổ bảo trì cơ sở vật chất, không để "khi nào tắc mới gọi". Đoàn kiểm tra y tế học đường khi xuống thường hỏi giấy tờ này, có đầy đủ thì khỏi phải lo. Hợp đồng dịch vụ, biên bản nghiệm thu, hóa đơn VAT — lưu lại ít nhất 5 năm theo quy định kế toán.
.jpg)
Kết bài
Sau 17 năm, Phát Lộc nhận ra: trường nào càng chủ động, làm đúng lịch thì càng ít sự cố và chi phí dài hạn cũng thấp hơn nhiều. Hầm cầu trường học không cần xa hoa, chỉ cần được chăm sóc đúng định kỳ là đủ để gần một nghìn em học sinh có nhà vệ sinh sạch sẽ, đến trường vui và về nhà cũng vui.
Nếu nhà trường ở Tây Ninh đang chuẩn bị cho năm học mới, lời khuyên thật lòng của Phát Lộc là đặt lịch khảo sát từ đầu tháng 6 — sớm hơn một chút thôi nhưng cả Phát Lộc và nhà trường đều có thời gian sắp xếp tử tế nhất.
