Việc nắm vững các tiêu chuẩn xây dựng hầm cầu theo quy định của Bộ Xây dựng không chỉ giúp bạn giám sát thợ thi công chính xác mà còn tiết kiệm hàng chục triệu đồng chi phí sửa chữa sau này.
Trong bài viết này, bằng kinh nghiệm thực chiến từ những kỹ sư tại Tiến Phát Lộc, chúng tôi sẽ cập nhật cho bạn những tiêu chuẩn kỹ thuật mới nhất, giúp hệ thống tự hoại của gia đình vận hành êm ái suốt hàng chục năm. Hãy cùng tìm hiểu ngay nhé!
Tại sao phải xây dựng hầm cầu đúng tiêu chuẩn?
Nhiều người thường có tâm lý "khuất mắt trông coi", cho rằng hầm cầu nằm dưới đất nên xây thế nào cũng được, miễn là thoát nước xong. Tuy nhiên, đây là một quan niệm cực kỳ sai lầm.
Theo kinh nghiệm của Tiến Phát Lộc, việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng mang lại 3 lợi ích cốt lõi cho gia chủ:
1. Kéo dài tuổi thọ công trình (Lên đến 15-20 năm)
Một hầm cầu được xây đúng tiêu chuẩn về diện tích, phân chia ngăn chứa - lắng - lọc khoa học sẽ giúp quá trình phân hủy chất thải diễn ra tối ưu nhất.
- Xây đúng: Vi sinh vật có môi trường lý tưởng để làm việc, chất thải hữu cơ được phân tách triệt để. Bạn có thể sử dụng từ 10 đến 20 năm mới cần phải hút định kỳ một lần.
- Xây sai: Hầm nhanh đầy, bùn thải tràn sang ngăn lọc gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước chỉ sau 1-2 năm sử dụng.
2. Ngăn chặn triệt để mùi hôi và vi khuẩn độc hại
Hầm cầu đúng chuẩn luôn đi kèm với hệ thống ống thông hơi và độ kín khít tuyệt đối.
- Khí gas (CH4, H2S) phát sinh trong quá trình phân hủy sẽ được dẫn thoát đúng cách ra môi trường, thay vì dội ngược lại bồn cầu hoặc len lỏi qua các kẽ nứt chân tường.
- Xây đúng tiêu chuẩn giúp ngăn chặn các loại côn trùng (gián, muỗi) và vi khuẩn gây bệnh phát tán từ hầm cầu vào không gian sống của gia đình.
3. Bảo vệ kết cấu móng nhà và môi trường
Đây là yếu tố mà rất ít gia chủ để ý tới cho đến khi sự cố xảy ra:
- Chống rò rỉ: Hầm cầu xây không đúng kỹ thuật chống thấm sẽ làm nước thải thấm ra đất, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm (đặc biệt nguy hiểm nếu nhà bạn dùng giếng khoan).
- Tránh sụt lún: Nước thải rò rỉ lâu ngày sẽ làm mềm nền đất quanh móng nhà, dẫn đến hiện tượng nứt tường, sụt lún nền nhà vệ sinh — một lỗi cực kỳ tốn kém để khắc phục.
>>> Xem thêm: Tiêu Chuẩn Vệ Sinh Môi Trường - Yêu Cầu Khi Hút Hầm Cầu
Tiêu chuẩn kích thước và dung tích hầm cầu (TCVN 10334:2014)
Để đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru và không bị quá tải, việc xác định kích thước hầm cầu không thể làm theo cảm tính mà phải dựa trên các con số kỹ thuật cụ thể theo TCVN 10334:2014.
Tại Tiến Phát Lộc, chúng tôi luôn tư vấn khách hàng bám sát các tiêu chuẩn vàng sau đây:
1. Cách tính dung tích hầm cầu theo số lượng người
Dung tích bể tự hoại được tính toán dựa trên lượng nước thải sinh hoạt trung bình của mỗi thành viên trong gia đình.
- Gia đình nhỏ (1 - 3 người): Dung tích tối thiểu khoảng 2,8 m3.
- Gia đình trung bình (4 - 6 người): Dung tích tiêu chuẩn từ 3,8 m3 đến 4,5 m3.
- Gia đình đông người hoặc nhà trọ (trên 10 người): Dung tích cần thiết phải từ 8 m3 đến 12 m3 trở lên.
2. Tiêu chuẩn kích thước các ngăn (Bể 2 ngăn và 3 ngăn)
Tùy vào diện tích đất xây dựng, bạn có thể chọn mô hình bể phù hợp nhưng phải đảm bảo tỷ lệ vàng giữa các ngăn:
- Bể tự hoại 2 ngăn:
- Ngăn chứa: Chiếm 2/3 tổng diện tích bể. Đây là nơi tiếp nhận chất thải trực tiếp từ bồn cầu, nơi diễn ra quá trình phân hủy chính.
- Ngăn lắng: Chiếm 1/3 diện tích còn lại. Nơi giữ lại các chất thải không phân hủy được trước khi nước thoát ra ngoài.
Bể tự hoại 3 ngăn (Ưu việt hơn):
- Ngăn chứa: Chiếm 1/2 tổng diện tích.
- Ngăn lắng: Chiếm 1/4 diện tích.
- Ngăn lọc: Chiếm 1/4 diện tích. Ngăn này thường được bổ sung thêm các vật liệu lọc (than hoạt tính, sỏi) để làm sạch nước thải thêm một lần nữa trước khi thải ra môi trường.
3. Tiêu chuẩn về chiều sâu và chiều rộng
Để quá trình lắng đọng bùn thải hiệu quả nhất:
- Chiều sâu lớp nước: Tối thiểu phải đạt 1,2m (tính từ đáy bể đến mặt nước).
- Chiều rộng: Bể nên có chiều rộng tối thiểu là 0,7m. Nếu là bể hình tròn, đường kính tối thiểu nên là 0,8m.
Quy định về cấu tạo và kỹ thuật thi công
Để hầm cầu không chỉ là một "cái hố chứa chất thải" mà trở thành một hệ thống xử lý sinh học hoàn chỉnh, quy trình thi công cần tuân thủ những nguyên tắc kỹ thuật khắt khe.
Dưới đây là các quy định về cấu tạo mà Tiến Phát Lộc luôn áp dụng khi tư vấn thi công cho khách hàng:
1. Tiêu chuẩn về độ kín và chống thấm
Đây là yêu cầu tiên quyết để bảo vệ móng nhà và nguồn nước ngầm.
- Vật liệu: Nếu xây bằng gạch, phải dùng gạch đặc, xây đôi (tường 200mm), vữa xi măng mác cao. Nếu dùng bể đúc sẵn (bê tông hoặc nhựa Composite) phải đảm bảo không có vết nứt.
- Kỹ thuật trát: Phải trát cả mặt trong và mặt ngoài bể. Sau đó, tốt nhất nên quét thêm một lớp xi măng nguyên chất hoặc phụ gia chống thấm để khóa chặt mọi kẽ hở.
2. Kỹ thuật đặt ống thông giữa các ngăn
Mùi hôi và tình trạng tắc nghẽn thường xuất phát từ việc đặt ống sai độ cao.
- Ống vào (từ bồn cầu xuống): Phải đặt cao hơn mặt nước trong bể tối thiểu 10cm để tránh chất thải bị đẩy ngược.
- Ống thông giữa các ngăn: Thường dùng ống chữ T (L) để tránh lớp váng bề mặt trôi sang ngăn tiếp theo.
- Vị trí: Miệng ống phải nằm ở khoảng 1/3 chiều sâu lớp nước (tính từ mặt nước xuống) để lấy được phần nước trong nhất.
- Ống thoát nước ra: Phải thấp hơn ống vào và có màng ngăn để tránh các chất rắn trôi ra cống công cộng.
3. Hệ thống thông hơi – "Phổi" của hầm cầu
Rất nhiều thợ xây tại địa phương thường bỏ qua bước này, dẫn đến nguy cơ nổ hầm do tích tụ khí Methane hoặc mùi hôi dội ngược.
- Kích thước: Sử dụng ống có đường kính tối thiểu 27mm (tốt nhất là 34mm hoặc 42mm).
- Vị trí: Đặt ở ngăn chứa, dẫn thẳng lên cao qua mái nhà hoặc cao hơn cửa sổ tối thiểu 50cm để gió thổi bạt mùi đi.
4. Độ dốc của đường ống dẫn
Đường ống từ nhà vệ sinh xuống hầm cầu phải có độ dốc lý tưởng là 2 - 4% (khoảng 2cm độ dốc cho mỗi mét chiều dài).
- Quá dốc: Nước chạy nhanh hơn chất thải, để lại chất thải bám dính gây tắc ống.
- Quá phẳng: Chất thải không đủ lực đẩy để trôi xuống, gây ứ đọng và mùi hôi.
Tiêu chuẩn về vị trí đặt hầm cầu
Vị trí đặt hầm cầu không chỉ quyết định sự thuận tiện khi sử dụng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến phong thủy, sức khỏe và tính bền vững của toàn bộ ngôi nhà. Theo các chuyên gia kỹ thuật tại Tiến Phát Lộc, khi chọn vị trí, gia chủ cần cân nhắc 3 yếu tố "Vàng" sau đây:
1. Khoảng cách an toàn với nguồn nước
Đây là tiêu chuẩn quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe gia đình, đặc biệt là tại các khu vực ở Tây Ninh vẫn còn sử dụng nước giếng khoan.
- Tiêu chuẩn: Hầm cầu phải cách xa giếng nước sinh hoạt hoặc bể nước ngầm tối thiểu 2m (đối với đất thịt, đất sét) và từ 5m - 10m (đối với đất cát, đất tơi xốp).
- Lý do: Đề phòng trường hợp bể bị nứt hoặc rò rỉ theo thời gian, chất thải không thể thấm sang nguồn nước ăn uống.
2. Vị trí đặt hầm cầu trong tổng thể ngôi nhà
- Dưới sàn nhà vệ sinh: Đây là vị trí phổ biến và tối ưu nhất về kỹ thuật. Nó giúp rút ngắn quãng đường ống dẫn chất thải, từ đó giảm thiểu tối đa tình trạng tắc nghẽn giữa chừng.
- Dưới gầm cầu thang hoặc sân trước: Nếu diện tích nhà hẹp, đây là những vị trí thay thế tốt. Đặt ở sân trước giúp việc bảo trì, hút hầm định kỳ sau này cực kỳ dễ dàng mà không cần đưa ống vào sâu trong nhà.
- Kiêng kỵ: Tránh đặt hầm cầu trực tiếp dưới phòng ngủ, phòng thờ hoặc nhà bếp. Theo quan niệm phong thủy, điều này dễ gây ra những luồng khí xấu, ảnh hưởng đến tài vận và sự bình an của gia chủ.
3. Thuận tiện cho việc bảo trì và hút hầm định kỳ
Một sai lầm "đau đớn" của nhiều gia chủ là xây hầm cầu ở góc khuất nhất, sau đó lát gạch kín kẽ mà không để lại nắp chờ.
- Yêu cầu: Vị trí đặt hầm cầu nên nằm ở nơi xe hút chuyên dụng có thể tiếp cận gần nhất có thể (thường là khoảng cách dưới 30m từ mặt đường).
- Giải pháp: Luôn bố trí nắp thăm (nắp chờ) ở vị trí dễ mở hoặc chỉ bị che phủ nhẹ bởi lớp gạch trang trí.
>>> Xem thêm: An Toàn Lao Động Khi Hút Hầm Cầu - Cảnh Báo Khí Độc & Phòng Ngừa
Những lỗi sai "kinh điển" khi xây hầm cầu tại các hộ gia đình
Trong suốt quá trình hỗ trợ bà con tại Tây Ninh, đội ngũ kỹ thuật của Tiến Phát Lộc đã chứng kiến không ít những "thảm họa" vệ sinh. Đáng buồn là hầu hết các sự cố này đều bắt nguồn từ những lỗi sai cực kỳ cơ bản trong quá trình xây thô mà gia chủ không hề hay biết.
Dưới đây là 3 lỗi sai "kinh điển" mà bạn cần kiểm soát chặt chẽ thợ xây:
1. "Quên" hoặc lắp sai ống thông hơi
Đây là lỗi phổ biến và nguy hiểm nhất. Nhiều thợ xây cho rằng hầm cầu kín thì mới không hôi, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại.
- Hậu quả: Khí Methane (CH4) không có đường thoát sẽ tích tụ áp suất cực lớn. Nhẹ thì gây ra tiếng kêu "ọc ọc" và mùi hôi nồng nặc dội ngược lên bồn cầu mỗi khi xả nước; nặng thì có thể gây nứt vỡ thành bể, thậm chí là phát nổ hầm cầu.
- Lỗi lắp sai: Đặt ống thông hơi quá thấp hoặc quá gần cửa sổ nhà hàng xóm, khiến mùi hôi không thoát lên cao được mà quẩn quanh trong không gian sống.
2. Không để lại nắp chờ (Nắp thăm hầm)
Vì muốn sàn nhà vệ sinh đẹp hoàn hảo, nhiều gia chủ cho thợ lát gạch kín bưng mà không để lại bất kỳ vị trí nắp chờ nào.
- Hậu quả: Đến khi hầm cầu bị đầy hoặc gặp sự cố kỹ thuật, thợ phải dùng máy đục phá nền gạch men đắt tiền để tìm vị trí hút. Việc này vừa tốn kém chi phí sửa chữa, vừa làm mất thẩm mỹ và gây bụi bẩn, tiếng ồn cho ngôi nhà.
- Giải pháp: Luôn yêu cầu để lại một nắp thăm nhỏ bằng inox hoặc nhựa cao cấp ở vị trí khuất để thuận tiện cho việc kiểm tra và hút hầm sau này.
3. Đặt ống thông giữa các ngăn quá cao hoặc không có ống chữ T (L)
Ống thông giữa ngăn chứa, ngăn lắng và ngăn lọc đóng vai trò "gác cổng" cho dòng nước.
- Hậu quả: Nếu đặt ống thông quá cao, lớp váng nổi và chất thải chưa phân hủy sẽ tràn thẳng sang ngăn lọc và đi ra đường ống thoát nước thải công cộng. Điều này dẫn đến tình trạng nghẹt đường ống thoát nước thải toàn bộ ngôi nhà chỉ sau vài tháng sử dụng.
- Lỗi kỹ thuật: Không dùng ống chữ T (L) cắm sâu xuống dưới mặt nước khiến chất thải rắn dễ dàng trôi qua ngăn sau thay vì chỉ có nước trong được lưu thông.
Lời khuyên từ Tiến Phát Lộc
Từ những kinh nghiệm thực tế khi xử lý hàng ngàn công trình tại Tây Ninh, Tiến Phát Lộc hiểu rằng một chiếc hầm cầu được xây dựng đúng tiêu chuẩn không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà đó là sự đầu tư cho sức khỏe và sự bình yên của cả gia đình.
Lời khuyên vàng từ đội ngũ kỹ thuật Tiến Phát Lộc
- Đừng tiết kiệm diện tích hay vật liệu: Hầm cầu là công trình "ngầm", việc sửa chữa khi có sự cố tốn kém gấp nhiều lần so với đầu tư đúng ngay từ đầu. Hãy chọn gạch đặc và chống thấm thật kỹ.
- Giám sát chặt chẽ hệ thống ống: Đảm bảo thợ xây đặt đúng độ dốc ống dẫn và tuyệt đối không được quên ống thông hơi. Đây là "lá phổi" quyết định hệ thống có bị bốc mùi hay không.
- Lưu giữ sơ đồ thiết kế: Hãy chụp ảnh hoặc lưu lại bản vẽ vị trí hầm cầu và các đường ống. Điều này sẽ giúp các kỹ thuật viên sau này định vị chính xác, tránh việc phải đục phá lung tung khi cần bảo trì.
- Sử dụng men vi sinh định kỳ: Kể cả khi hầm cầu được xây đúng chuẩn, hãy bổ sung men vi sinh mỗi 3–6 tháng một lần để hỗ trợ quá trình phân hủy, giúp hầm cầu luôn trong tình trạng hoạt động tốt nhất.
Theo dõi website của Tiến Phát Lộc để có thêm nhiều kiến thức nhé!
HÚT HẦM CẦU TIẾN PHÁT LỘC
- Hotline: 0977 880 983
- Địa chỉ: Điện Biên Phủ, TP. Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh
- Email: info@dichvuruthamcautayninh.com
- Website: dichvuruthamcautayninh.com
Bài viết liên quan:
- Tiêu Chuẩn Xả Thải Khắt Khe Tại KCN Mộc Bài Và Kinh Nghiệm Vệ Sinh Sau Hút
- Tiêu Chuẩn Môi Trường Về Xử Lý Chất Thải Hầm Cầu: Hiểu Đúng Để Sống Xanh
- Cảnh Báo Những Tác Hại Nguy Hiểm Khi Không Hút Hầm Cầu Đúng Hạn
