Mười mấy bảy Phát Lộc đi hút hầm cầu khắp Tây Ninh, từ Trảng Bàng, Gò Dầu cho tới mấy nhà máy lớn trong KCN Phước Đông, Thành Thành Công, có một chuyện mà bà con mình hầu như không ai hỏi tới khi gọi dịch vụ: xe hút công suất bao nhiêu, áp suất hút thế nào?
Phần lớn cô bác chỉ hỏi "bao nhiêu một khối" rồi chốt. Nhưng thực tế trong nghề, hai con số kỹ thuật đó mới là cái quyết định hầm cầu nhà mình có hút được sạch hay không, vài tháng sau có phải gọi lại hay không. Hôm nay Phát Lộc nói thiệt cho bà con hiểu, không quảng cáo gì hết, để khi gọi dịch vụ biết mà hỏi cho đúng.
Áp suất hút — không phải hút mạnh là tốt, mà phải đủ
Bà con hay nghĩ máy nào hút mạnh là máy đó tốt. Đúng một phần thôi. Xe hút hầm cầu hoạt động theo nguyên lý chân không — tức là máy bơm rút hết không khí trong bồn xe ra, tạo áp suất âm. Sự chênh lệch áp suất giữa bồn xe và hầm cầu sẽ kéo chất thải lên. Càng chân không sâu thì lực kéo càng mạnh.
Đơn vị đo trong nghề là Bar hoặc MPa, một số xe Nhật ghi theo MPa (1 bar bằng 0.1 MPa, gần bằng 1 kg/cm²). Xe hút chuyên dụng tốt thường đạt độ chân không từ -0.7 đến -0.9 bar (tương đương 70–90% chân không). Xe Nhật, Hàn Quốc nhập về như Hino, Hyundai thường ổn định ở mức -0.85 bar trở lên. Xe Trung Quốc giá rẻ, máy cũ thường chỉ đạt -0.5 đến -0.6 bar.
Cái khác nhau giữa hai mức đó là gì? Phát Lộc kể thực tế: hầm cầu nhà ở Hòa Thành 5 năm chưa hút, lớp bùn đáy đã đóng cứng như đất sét. Xe áp suất thấp tới hút chỉ kéo được phần nước phía trên, lớp bùn đáy nằm im. Sau khi hút, khách thấy hầm cạn nên tưởng sạch, trả tiền. Nhưng thực ra chỉ hút được 40–50% lượng chất thải, phần bùn cứng còn nguyên dưới đáy. Sáu tháng sau gọi lại vì hầm đầy nhanh bất thường — đó là lúc khách mới hiểu vì sao tiền vài trăm ngàn rẻ ban đầu lại thành tiền triệu khi hút lại.
Xe áp suất cao thì khác. Lực hút đủ mạnh để phá lớp bùn cứng đáy hầm, kéo cả nước lẫn bùn lên bồn xe. Hút xong soi đèn xuống thấy đáy hầm sạch trơ, khách nhìn vô là biết tiền mình bỏ ra xứng đáng. Loại hầm này hút đúng kỹ thuật xong có thể yên tâm 3–5 năm không lo đầy lại.
Công suất bồn — chọn xe theo hầm, không phải theo giá
Cái thứ hai bà con cần để ý là dung tích bồn xe, tính bằng khối (m³). Trên thị trường có đủ loại từ xe mini 1m³ cho tới xe lớn 25m³.
- Xe mini 1–3m³ thường là xe ba gác hoặc xe tải nhỏ cải tạo, vào được hẻm rộng 1.5–2m. Phù hợp cho mấy hộ trong hẻm sâu ở thị xã Hòa Thành, một số khu trong TP. Tây Ninh. Nhưng yếu điểm là bồn nhỏ, hầm cầu 5m³ thì phải chạy 2–3 chuyến xe, tổng tiền có khi mắc hơn xe lớn đi một chuyến.
- Xe 5–7m³ là loại Phát Lộc hay dùng cho nhà dân, biệt thự, quán cafe vừa. Hầm cầu gia đình 4–6 người thường dưới 5m³, một chuyến là gọn. Xe loại này vô được hẻm rộng từ 2.5m trở lên.
- Xe 10–15m³ dành cho nhà hàng lớn, trường học, chung cư mini. Hầm cầu mấy chỗ này thường 8–15m³, một xe đi một chuyến là xong, đỡ tiền vận chuyển.
- Xe 18–25m³ là loại lớn nhất, chủ yếu phục vụ KCN, nhà máy, công trường lớn. Mấy xe này còn có thông số quan trọng nữa là độ sâu hút (tới 15–20m) và khoảng cách hút xa (tới 400m), dùng cho mấy hầm cầu sâu dưới tầng hầm chung cư hoặc nằm xa chỗ xe đậu được.
Cái sai phổ biến mà bà con hay mắc là chọn xe theo giá rẻ nhất, không quan tâm xe có phù hợp với hầm nhà mình hay không. Hầm 12m³ mà thuê xe 3m³, đơn vị phải chạy 4 chuyến, mỗi chuyến tính phí riêng, cuối cùng tổng tiền cao hơn 30–40% so với thuê xe 15m³ làm một lần.
Cách nhận biết xe tốt khi nó tới nhà
Bà con không phải dân kỹ thuật, nhưng có vài dấu hiệu nhìn là biết xe có đáng tin hay không.
- Thứ nhất, xem đồng hồ đo chân không trên xe. Xe nào cũng có một cái đồng hồ tròn lắp ngay bồn, kim chỉ vào vùng -0.7 đến -0.9 bar khi máy chạy là ổn. Xe nào không có đồng hồ, hoặc đồng hồ hư thì khách không có cách gì kiểm tra được áp suất, dễ bị qua mặt.
- Thứ hai, nghe tiếng máy bơm. Máy tốt chạy đều, êm, kéo dài liên tục không ngắt quãng. Máy yếu thì kêu ục ục, hoặc chạy được vài phút phải nghỉ vì quá nhiệt — xe loại này hút không sạch được lớp bùn đặc.
- Thứ ba, nhìn ống hút. Ống chuyên dụng phải cứng, có gân thép bên trong, lực hút mạnh thì ống không bị xẹp lại. Ống mềm, mỏng mà lực hút mạnh là sẽ xẹp lép — đó là dấu hiệu áp suất yếu nên ống mới chưa biến dạng.
Cuối cùng, soi đèn xuống đáy hầm sau khi hút xong. Hầm sạch, đáy lộ ra lớp đất hoặc thành bê tông là đạt. Còn nhìn xuống vẫn thấy nước đen đặc, bùn lắng — đó là chưa hút sạch, đừng trả đủ tiền.
Lời khuyên thực tế cho bà con Tây Ninh
Khi gọi dịch vụ, đừng chỉ hỏi giá. Hỏi thêm hai câu: "Xe anh bao nhiêu khối?" và "Áp suất hút bao nhiêu bar?". Đơn vị nào trả lời được rõ ràng, có số liệu cụ thể là đơn vị có nghề. Đơn vị nào ậm ờ, "xe nào cũng vậy" thì nên cảnh giác.
Với hầm cầu nhà dân thông thường tại Tây Ninh, giá hợp lý dao động từ 180.000 – 280.000 đồng/khối với xe 5–7m³ và áp suất chân không tốt. Rẻ hơn nhiều thì phải hỏi vì sao — hầu hết các trường hợp giá quá rẻ là do xe áp suất yếu, hút không sạch, hoặc xả thải bậy ra môi trường để tiết kiệm chi phí xử lý.
Phát Lộc luôn nói với khách: tiền nào của nấy, nhưng quan trọng nhất là chọn đúng xe cho đúng hầm. Khảo sát miễn phí trước khi báo giá, đó là cách làm đàng hoàng để bà con yên tâm và Phát Lộc cũng có cơ sở chốt đúng loại xe phù hợp.
